Việc quy định thời hạn sử dụng chung cư đã được ghi rõ trong Luật nhà ở 2014. Tuy nhiên, đa phần người mua nhà đều không để ý đến điều này.Còn nhà chung cư, đến hết thời hạn sử dụng, chủ sở hữu sẽ phải tự đập đi, cải tạo và xây mới hoặc giao lại cho cơ quan chức năng. Chính vì thế, nếu hết niên hạn sử dụng, câu chuyện về xây mới chung cư sẽ là một bài toán khó đối với các chủ sở hữu.
Chính vì vậy, khi đặt câu hỏi liên quan đến việc sẽ xử lý nhà chung cư như thế nào khi hết thời hạn, hầu hết mọi người đều tỏ ra khá lo lắng và cũng không biết mình sẽ ở đâu khi công trình xây dựng bị xuống cấp.
Theo đó việc xử lý các chung cư khi hết niên hạn sử dụng là vấn đề cực kỳ khó.
Trước kia, Bộ Xây dựng và các chuyên gia đã tính đến vấn đề này và đưa ra đề xuất là cần phải chuyển sử dụng đất chung cư có thời hạn. Thời hạn này bằng thời hạn nhà chung cư. Chủ đầu tư bán nhà cho người mua cũng theo thời hạn đó, hết hạn người dân phải chuyển đi nơi khác ở.
Thực hiện điều này, thì lợi ích đầu tiên là việc cải tạo chung cư sẽ được giải quyết rất đơn giản. Hết hạn thì người dân sẽ chuyển đi nơi khác. Thứ hai là giá chung cư rất rẻ. Vì khi có thời hạn, người ta sẽ không bán tiền sử dụng đất theo chung cư mà theo giá trị xây dựng. Thứ ba là nhà chung cư sẽ về đúng với khái niệm nhà chung cư. Ở nước ngoài, đa số nhà chung cư được xây chỉ là để cho thuê. Nếu ai muốn sở hữu vĩnh viễn thì nên mua nhà đất.
Thực tế, các khu nhà tập thể hay chung cư cũ đang được cải tạo theo hướng nâng số tầng lên để nhà đầu tư có lợi nhuận vào làm.
Nhưng đấy là đối với những khu nhà chỉ có 4 – 5 tầng và ở vị trí “đất vàng”. Còn những khu nhà tập thể cũ ở xa trung tâm, việc cải tạo cũng đã rất khó khăn. Vì thế, đối với những tòa nhà 40 – 50 tầng như hiện nay thì khó có nhà đầu tư nào dám bỏ tiền vào cải tạo.
Ngoài ra, người dân mua nhà chung cư hiện nay đang phải chịu giá nhà khá cao vì phải tính chi phí mua đất vĩnh viễn, trong khi đó, nếu chỉ sở hữu đất và tài sản gắn liền trên đất có thời hạn, thì giá nhà cũng sẽ giảm.
Tuy nhiên việc chung cư hết niên hạn là bài toán của tương lai, khi đó sẽ có những chính sách mới để xử lý.
Cụ thể khi chung cư hết niên hạn sử dụng có rất nhiều cách để xử lý. Thí dụ một chung cư có 100 hộ dân trên diện tích đất là 1.000 m2. Khi hết hạn, tập thể cư dân sẽ là chủ sở hữu, cư dân có tiền xây dựng có quyền xây theo ý mình và theo quy hoạch.
Nhưng nhiều trường hợp người dân không có tiền, thì sẽ giống như chung cư hiện nay, khi hết niên hạn, xuống cấp nghiêm trọng thì phải xây dựng lại. Giải pháp là Nhà nước kêu gọi chủ đầu tư mới đứng ra làm.
Khi đó, chung cư có 1.000m2 đất, trước kia 100 hộ, mỗi hộ sẽ có 10m2 đất. Nhưng giờ chủ đầu tư mới vào làm sẽ xây 300 căn hộ để có lợi nhuận. Lúc này 1.000 m2 đất thì mỗi hộ sẽ chỉ còn 3,3m2 đất. Nghĩa là các hộ dân cũ sẽ phải chia sẻ lợi ích cho nhà đầu tư và cư dân mới, đôi bên cùng có lợi, các cư dân cũ vẫn có nhà ở mà không phải mất tiền.
Do vậy với nhưng chung cư có ghi rõ: Thời hạn sử dụng: Lâu Dài thì có nghĩ là chung cư đó đã được đóng tiền thuế sử dụng đất thời hạn sử dụng là vĩnh viễn, do vậy khi chung cư xuống cấp thì ban quản trị cư dân có trách nhiệm họp bàn với toàn bộ cư dân tại chung cư để có phương án giải quyết tối ưu nhất – mà theo cách thông thường thì sẽ được bán lại toàn bộ chung cư cho một chủ đầu tư mới tham gia xây dựng lại có thể là một Trung Tâm thương mại, cao ốc văn phòng, chung cư mới…..
Riêng các căn hộ chung cư tại Phú Mỹ Hưng thì thời hạn sử dụng là vĩnh viễn lâu dài.
